تبلیغات شما در انجمن قاریان (بهمن ۲۳, ۱۳۹۴)

دعوت از دوستان و قاریان قرآن کریم برای همکاری بیشتر در انجمن قاریان (بهمن ۲۳, ۱۳۹۴)


رتبه موضوع:
  • 25 رای - 3.12 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
راهبردهای روان شناختی حفظ قرآن کریم
#11
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

انتخاب قرآن مناسب

انتخاب نوع قرآن نيز عاملي مؤثر در جهت تمركز يا عدم تمركز حواس است. قرآن مورد استفاده بايد ساده و داراي خطي زيبا و كاملاً خوانا، همراه با اعراب‏ گذاري دقيق، كم‏ زرق و برق و در عين حال بي‏ غلط باشد و كلمات و حروفش در هم و بر هم نگاشته نشده باشند. معتبر بودن شماره آيات قرآن مورد نظر مهم است.
از قرآن‏ هايي كه زمينه صفحات رنگارنگ و مزين دارند، حتي‏ الامكان استفاده نشود. به‏ كار بردن قرآن‏ هايي كه زمينه صفحات آن كاملاً سفيد است، باعث خستگي چشم مي‏ شود. در طول مدت حفظ قرآن از قرآن‏ هاي گوناگون استفاده نشود؛ زيرا در اين صورت به تدريج براي ذهن مشكلاتي ايجاد مي‏شود و تصوير آيات و صفحات از قرآن‏ هاي گوناگون در ذهن با يك‏ديگر اختلاط خواهند يافت و در نتيجه ممكن است برخي آيات محل مشخص خود را در صفحه ذهن نيابند؛ پس در تمام طول مدت حفظ قرآن فقط از يك نوع قرآن استفاده شود؛ البته مناسب است چندين جلد از قرآن مورد نظر خود را در قطع‏ هاي گوناگون جيبي و وزيري تهيه كنيد تا بتوانيد افزون بر اينكه در منزل حفظ مي‏ كنيد، در محيط بيرون نيز با استفاده از قرآن جيبي، از وقت خود به طور كامل بهره ببريد.

ه‍. آمادگي جسمي ـ رواني

آمادگي جسمي ـ رواني شرط ديگر تمركز حواس به شمار مي‏ رود؛ بنابراين، عواملي چون گرسنگي و تشنگي، خستگي و كسالت، خواب‏ آلودگي، اضطراب، عجله، دل‏ مشغولي و... باعث آن مي ‏شود كه هنگام حفظ قرآن، آرامش و تمركز لازم را نداشته باشيم و نتوانيم قرآن را به دقت حفظ كنيم. بر اين اساس، بهتر است ابتدا آمادگي لازم را به دست آورده، برنامه حفظ قرآن خود را به زمان مناسب ديگري موكول كنيم.

و. كاستن از بار حافظه

بهتر است ذهن خود را از پر شدن دور كنيد؛ زيرا در اين صورت، حافظه خود را با اين انديشه كه كارهاي كوچك متعدد روزانه ضرورتاً بايد در زمان خاصي انجام شوند، انباشته خواهيد كرد. آن‌گاه كه مجبور شويم بسياري از موضوعات كوچك و پيش پا افتاده را به خاطر بسپاريم، توانايي خود را در جهت تمركز حواس براي حفظ قرآن به حداقل ممكن كاهش داده ‏ايم. براي اينكه مانع از فشار اين موضوعات به ذهن شويم، پيشنهادهاي ذيل توصيه مي‏شود:

كارهايي را كه بايد انجام شود، با سرعت انجام دهيد تا ديگر به آنها فكر نكنيد.

از توجه به افكار بي‏ ارزش، بيهوده، تصاوير نامناسب، متون بي‏ محتوا و جزئيات گنگ خوداري كنيد. براي اين كار كافي است هر چيزي را در همان وهله اول حفظ نكنيد.

موضوعات روزمره را كه هنگام حفظ قرآن به ذهن خطور مي‏ كند، بي‏ درنگ در يك دفتر يادداشت، يادداشت كرده، بدين‏وسيله حافظه خود را درگير آن نكنيد.

بكوشيد موضوعات كم‏ ارزش و جزئي را كه در كار حافظه اخلال ايجاد مي‏كند، به فراموشي بسپاريد...

ادامه دارد...

و من الله التوفیق
التماس دعا.یاحق
« خداوند به همه چیز آگاه است »

امیدوارم فقط به همین یک آیه ایمان بیاوریم !
}}
آگهی
#12
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

ز. تكرار و مرور

در نظريه خبرپردازي يادگيري، نظام ياد به سه مرحله اصلي حافظه حسي، حافظه كوتاه مدت و حافظه درازمدت تقسيم شده است. ابتدا محرك‏هاي محيطي به وسيله گيرنده‏هاي حسي دريافت، و وارد حافظه حسي مي‏ شوند. بعد اطلاعاتي كه به حافظه حسّي وارد شده‏ اند اگر مورد دقت يا توجه قرار گيرند، وارد حافظه كوتاه‏ مدت مي‏ شوند؛ سپس اطلاعات وارد شده به حافظه كوتاه‏ مدت مربوط به اطلاعات پيشين موجود در حافظه درازمدت رمزگرداني شده، به اين حافظه وارد مي‏ شوند و جزو آموخته‏ هاي فرد در مي‏ آيند. اطلاعات به كمك سه فرآيند شناختي عمده با نام‏ هاي تكرار يا مرور، بسط يا گسترش و سازمان‏دهي به حافظه درازمدت انتقال مي‏ يابند.
وقتي مطلبي از حافظه كوتاه‏ مدت وارد حافظه درازمدت شد، گفته مي‏ شود كه آن مطلب ياد گرفته شده است.
بنابر آنچه گفته شد، يكي از راه‏هاي انتقال اطلاعات از حافظه كوتاه‏ مدت به حافظه درازمدت، تكرار مطالب است. تكرار و مرور، راهبردي مؤثر در حفظ آيات قرآن به شمار مي‏ رود و لازم است فردي كه در اين جهت گام بر مي‏ دارد، تاكتيك‏ هاي ذيل را براي تسهيل در يادگيري و حفظ قرآن در نظر داشته باشد:

1. مكررخواني

براي حفظ كردن هر آيه از قرآن بايد آن را چندين بار و هر بار با توجه تمام به هر حرف و كلمه موجود در آن، تلاوت كرد؛ البته دفعات تكرار با توجه به قدرت حافظه هر شخص و نيز به نسبت سخت يا آسان بودن آيات فرق مي‏ كند. برخي شايد با 3 بار خواندن يك آيه نه چندان طولاني آن را به خاطر بسپارند؛ ولي برخي ديگر به تمرين بيشتري نياز دارند. به‏ طور طبيعي با چندين بار خواندن آيه، مقدار فراواني از كلمات آن در ذهن جاي مي‏ گيرد؛ اما هنوز آيه مزبور به ‏طور كامل جاي خود را در ذهن نيافته است. حال بايد آيه را بدون استفاده از قرآن و با كمك گرفتن از حافظه بخوانيد. احتمالاً در اين هنگام به اشكالاتي بر خواهيد خورد و تعدادي از كلمات و حروف را به ياد نخواهيد آورد؛ زيرا هنوز بر تمام كلمات احاطه نيافته ‏ايد. در هر قسمتي كه متوقف شديد و نتوانستيد كلمه مورد نظر را در ذهن خود بيابيد، به قرآن رجوع كنيد؛ آن كلمه را بجوييد و به ذهن بسپاريد و به همين ترتيب براي بقيه آيه عمل كنيد تا بتوانيد آيه را به طور كامل و به راحتي از حفظ بخوانيد. حال آيه را دست‏كم 5 بار از حفظ تلاوت كنيد تا مطمئن شويد آن را خوب به خاطر سپرده‏ ايد. مهم اين است كه قادر باشيد آيه محفوظه را روان و راحت قرائت كنيد، نه با دشواري و بروز اشكالات. توصيه مهم اين است كه بكوشيد هنگام مرور، آيات را تلاوت كنيد و فقط از ذهن نگذرانيد.

2. بخش به بخش حفظ كردن

در اين روش، مقدار فراواني از اطلاعات به چند بخش تقسيم و اين بخش‏ ها به نوبت آموخته مي ‏شوند. انتقال اطلاعات به حافظه درازمدت به كوشش فراوان نياز دارد. وقتي مقدار بسياري اطلاعات به چند بخش كوچك‏تر تقسيم مي ‏شود و آن بخش‏ها به ‏طور جداگانه آموخته مي‏ شوند، انتقال آنها به حافظه درازمدت آسان‏تر انجام مي‏ گيرد. در مورد حفظ كردن آيات متوسط يا طولاني، بايد هر چند كلمه از آيه مثلاً هر 3 يا 4 كلمه را جدا از قسمت‏ هاي ديگر حفظ؛ سپس هر قسمت را به قسمت ‏هاي قبل از آن وصل كرد تا آيه تمام شود؛ به طور مثال، در آيه 23 از سوره مباركه جاثيه:
)أَفَرَأَيْتَ مَنْ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ...(.
ابتدا قسمت اول را به وسيله تكرار و همراه با دقت و تمركز كافي حفظ مي‏ كنيم:
حال به قسمت بعدي مي‏ رسيم:
)وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَي عِلْمٍ...( (تكرار) تا اينكه حفظ شود.
حال قسمت اول و دوم را چندين بار با يك‏ديگر مي ‏خوانيم:
)أَفَرَأَيْتَ مَنْ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَي عِلْمٍِ( (تكرار)
اكنون قسمت سوم: )وَخَتَمَ عَلَي سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ...( (تكرار)
قسمت سوم را به بخش‏هاي قبلي وصل و تكرار مي‏ كنيم.
حال قسمت چهارم:
)وَجَعَلَ عَلَي بَصَرِهِ غِشَاوَةً... ( (تكرار)
اين قسمت را به بخش‏هاي قبل متصل و آن را تكرار مي ‏كنيم.
قسمت پنجم،
)فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ... ( (تكرار)
حال به قسمت‏هاي پيش وصل و تكرار شود.
قسمت آخر: )أَفَلاَ تَذَكَّرُونَ( (تكرار)
حال همه آيه را مي ‏توانيم به راحتي از حفظ تلاوت كنيم.

3. درنگ و تمرين پراكنده

موضوعي كه در بحث تكرار و تمرين هميشه مورد سؤل بوده، چگونگي تمرين و تكرار حوادث است. آيا تمرين و تكرار حوادث به صورت پشت سر هم و متوالي هنگام يادگيري، عملكرد حافظه و يادآوري را افزايش مي ‏دهد يا تمرين و تكرار حوادث به صورت پراكنده و با فاصله يادآوري بهتري به همراه خواهد داشت؟
ملتون (1970) مطالعات مهمي را در زمينه مقايسه بين تمرين پراكنده و تمرينمتوالي و اهميت اثر درنگ گزارش داده است. او در يكي از آزمايش‏هاي خود نشان مي‏دهد كه هرچه مدت زمان ارائه براي هر كلمه طولاني‏ تر شود، عملكرد حافظه و يادآوري بهتر مي‏ شود.
در تمرين پراكنده، يادگيرنده به جاي اينكه بكوشد يكباره و در يك نوبت، مقدار فراواني اطلاعات را حفظ كند، وقتش را تقسيم، و چندين بار آن اطلاعات را مرور مي‏ كند. اين كار باعث مي‏ شود تا از خستگي و از بين رفتن انگيزه فرد جلوگيري شود. اگر يادگيرنده چندين نوبت صرف مطالعه كند، آنچه را در نوبت قبل فراموش كرده، در نوبت بعد به سرعت مي ‏آموزد؛ بنابراين اگر به‏ طور مثال، روزي 2 ساعت براي حفظ قرآن وقت صرف كرده ‏ايد، اين 2 ساعت به هم‏ پيوسته و يكباره نباشد؛ بلكه آن را به 3 وقت 40 دقيقه ‏اي و يا به 2 زمان 60 دقيقه‏ اي با فاصله زماني مناسب بين آنها تقسيم كنيد.

ادامه دارد...

و من الله التوفیق
التماس دعا.یاحق
« خداوند به همه چیز آگاه است »

امیدوارم فقط به همین یک آیه ایمان بیاوریم !
}}
#13
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

4. مكرّر شنيدن

گاهي اوقات انسان توانايي بهره ‏گيري مناسب و مستقيم از حافظه را براي مرور آيات ندارد. اينجا براي اينكه هم از وقت موجود استفاده شود و هم ذهن فشار بسياري را متحمل نشود، بسيار مناسب است كه از نوار ترتيل قرآن استفاده كنيد به اين صورت كه نوار آيات مورد نظر را كه به روش ترتيل تلاوت شده به دقت گوش دهيد و آنها را همزمان با قرائت قاري از ذهن بگذرانيد. بديهي است كه موارد اشتباه به‏ وسيله نوار در همان لحظه برطرف مي ‏شود. به طور تجربي مي‏ توان ادعا كرد كه اين كار فشار كمتري را بر نيروي حافظه انسان وارد مي‏ سازد؛ ولي روش مرور از طريق گوش ‏دادن به صورت شيوه اصلي توصيه نمي‏ شود؛ زيرا:

اولاً، با اين كار، قوه حافظه، تنبل و ضعيف مي ‏شود؛
ثانياً، خيلي ديرتر به نتيجه مطلوب مي‏ توان رسيد؛
ثالثاً، محفوظات استحكام چنداني نخواهند داشت.
ضمناً در صورت استفاده از نوار بكوشيد از نوارهاي ترتيل كُند كه داراي سرعت كمتري در مقايسه با ترتيل معمول است استفاده كنيد.

5. تكرار بيشتر آيات مشابه

آيات بسياري را مي‏توان سراغ گرفت كه با هم شباهت دارند يا عينِ همند؛ براي مثال، آيه 58 بقره با آيات 161 آل‏ عمران، 5 انعام، 6 شعراء، 10 نمل، و 31 قصص همانند است و آيه 89 سوره آل عمران همان آيه 5 سوره نور است.حال توصيه مي ‏شود كه در حفظ اين‏گونه آيات كوشش و تكرار بيشتري كنيد. اگر آيه‏ هاي غير همانند براي حفظ بايد ده مرتبه تكرار شوند، اين آيات را لازم است بيست مرتبه تكرار كرد تا خوب در ذهن جاي گيرند. اين همانندي، در پايان بعضي از آيات نيز وجود دارد؛ مثل )إِنَّ اللّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً( و )كانَ اللّهُ غَفُوراً رَحِيماً(، يا )إِنَّ اللّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً( و )وَ اللّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ(.

6. پُرآموزي

پرآموزي جلو تداخل در يادگيري را مي ‏گيرد. پرآموزي يعني تكرار مطالب و يادگيري تا حد اشباع. براي اين منظور، پس از آنكه يادگيرنده به حد دلخواه به يادگيري يا عملكرد دست يافت، باز هم براي مدتي بيشتر به تمرين و تكرار ادامه مي ‏دهد. زماني گفته مي‏ شود كه مهارتي به حد پرآموزي آموخته شده است كه تمرين اضافي ديگر نتواند آن را بهبود بخشد.
توصيه بسيار مهم ما اين است كه تا آيه‏ اي را به صورت كاملاً متقن و مستحكم حفظ نكرده ‏ايد، هيچ گاه سراغ آيه بعدي نرويد. عدم رعايت اين نكته حتماً مشكلاتي را ايجاد خواهد كرد.

ح . گسترش

گسترش به معناي افزودن معنا به اطلاعات جديد از طريق پيوند آن با دانش پيشين است.
به عبارت ديگر، ما از طرح واره‏ هايمان و از دانش موجود خود استفاده مي‏ كنيم تا معناي اطلاعات تازه را درك كنيم. يادگيرنده به كمك راهبرد گسترش، بين آنچه از پيش مي‏ دانسته و آنچه قصد يادگيري‏ اش را دارد، پل ارتباطي ايجاد مي ‏كند. اين كار از راه افزودن جزئيات بيشتر به مطلب تازه، خلق مثال‏ها و مواردي براي آن، ايجاد تداعي بين آن و انديشه ‏هاي ديگر، و استنباط كردن درباره آن، انجام مي‏ شود. اينجا به اختصار برخي از راهبردهاي مربوط به گسترش، و كاربرد آنها را در حفظ قرآن ارائه مي‏ كنيم.

1. سر واژه

اگر شما نيازمنديد اطلاعات را براي زماني طولاني به ياد داشته باشيد، يك «سرواژه» يا «سرنام» شيوه مناسبي است. سرواژه كلمه‏ اي به شكل مختصر است كه از حرف اول هر كلمه در يك فراز تشكيل شده است. مانند كلمه (ناجا) كه از حروف اول (نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران) تشكيل يافته. با استفاده از سرواژه مي ‏توان حروف آغازين چند آيه قرآن را به هم پيوند داد و با ساختن كلمه‏ اي، امكان يادآوري آيات را تسهيل كرد؛ به‏ طور مثال، با پيوند دادن حروف اول سه آيه 12 تا 14 سوره نساء كه مشتمل بر يك صفحه قرآن، با رسم ‏الخط عثمان‏ طه است مي‏ توان كلمه «وتو» را ساخت و به اين ترتيب آيات را يادآوري كرد. اين روش براي پرهيز از اشتباه آيات مشابه نيز بسيار مؤثر است؛ براي مثال، در آخر آيه 3 آيه متوالي از سوره آل‏ عمران يعني آيات 176 تا 178 سه جمله شبيه به هم وجود دارد كه فقط در يك كلمه به ترتيب ذيل اختلاف دارند:

آيه 176 )ولهم عذاب عظيم(
آيه 177 )ولهم عذاب اليم(
آيه 178)ولهم عذاب مهين(

حفظ كردن ترتيب اين سه جمله قدري وقت‏ گير است. اگر بخواهيم ترتيب درست اين جملات را در هر آيه به خاطر بسپاريم مي ‏توانيم به حروف اول سه كلمه «عظيم، اليم و مهين» توجه كرده، كلمه «عام» را كه به معناي سال است، به دست آوريم. حال حافظ قرآن مي‏ تواند هنگام خواندن اين آيات با به ياد آوردن كلمه رمز متوجه ترتيب آنها شود.

ادامه دارد...
« خداوند به همه چیز آگاه است »

امیدوارم فقط به همین یک آیه ایمان بیاوریم !
}}
#14
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

2. يادداشت ‏برداري

منظور از يادداشت‏ برداري، انتخاب و ثبت نكات مهم مطلب شنيداري يا نوشتاري است. در صورتي مي‏ توان يادداشت ‏برداري را در رديف راهبردهاي گسترش معنايي قرار داد كه به يادگيرنده كمك كند اطلاعات جديد را سازمان دهد و بين آنها و دانش موجود خود پيوند برقرار سازد.
براي رفع اشتباه در حفظ آيات مشابه، بهترين روش، يادداشت‏ برداري و نوشتن اين موارد و علامت‏گذاري و مقايسه بين آنها است. بدين ترتيب حافظ مي‏ تواند كنار هر آيه (به وسيله مداد) موارد مشابه آن را (شماره آيه و نام سوره) يادداشت كند.
در مورد اهميت يادداشت‏ برداري در حفظ مطالب، ابوبصير از امام صادق‌ عليه‌ السلام نقل مي‏ كند كه فرمود: «اكتبوا فانكم لا تحفظوا حتي تكتبوا؛ بنويسيد؛ زيرا شما ياد نمي‏ گيريد مگر اينكه بنويسيد».

3. تصويرسازي ذهني

منظور از تصويرسازي ذهني يعني برقراري ارتباط معنادار بين مطالب از طريق ايجاد رابطه ذهني بين آن‏ها... . اين تدبير آموزشي يادگيري دانش ‏آموزان را بهبود مي‏ب خشد.
با استفاده از اين شيوه مي‏ توان محتوا و مضمون يك آيه را به يك تصوير ذهني پيوند زد و با يادآوري آن تصوير، محتواي آيه را به ياد آورد؛ به‏ طور مثال، در داستان ورود فرشتگان به صورت ميهمان بر حضرت ابراهيم‌ عليه‌ السلام كه از آيه 69 به بعد در سوره هود آمده مي‏ توان محتواي آيه را با اين تصوير ذهني تداعي كرد كه مردي گوساله‏ اي بريان شده را به سوي ميهمان مي‏ برد. مضمون آيه 70 با اين تصوير تداعي مي‏ شود كه ميهمانان از تناول آن گوساله امتناع مي‏ كنند. محتواي آيه 71 را مي‏توان به شكل زني در حال خنده تصوير كرد و محتواي آيه 72 را با تصوير يك زوج سالخورده و با علامت تعجب بر فراز آنها و... .

4. روش مكان‏ ها

يكي ديگر از راه‏هاي بسط معنايي، روش مكان‏ها است. در روش مكان‏ ها كه روش قديم براي حفظ كردن اطلاعات است، يادگيرنده، هنگام يادگيري و يادآوري مطالب، مكان اشيا را در ذهن خود مجسّم مي‏ كند. براي استفاده از اين روش، يادگيرنده ابتدا به ترتيب موقعيت يا مكان اشيا را مي‏ آموزد، يعني نقشه آنها را به خاطر مي‏ سپارد، و هنگام يادآوري، با طي اين مراحل ذهني، آنها را به ياد مي ‏آورد.
شما نيز مي‏ توانيد مثال ذيل را در كارهاي خود به نحو مؤثري به كار ببريد:
ابتدا ده مكان را در خانه خود برگزينيد. آنها را به نحوي انتخاب كنيد كه توالي حركت از يك مكان به مكان ديگر روشن و بديهي باشد؛ براي مثال، در ورودي تا هال، آشپزخانه، اتاق خواب و... . مطمئن شويد كه اين ده مكان را به آساني و به ترتيب بتوانيد تصور كنيد. حال 10 گزينه را در نظر بگيريد و آنها را در يكي از اين ده مكان قرار دهيد. بدين‏وسيله شما مي‏ توانيد جايگاه هر آيه را در يكي از مكان‏هاي خانه قرار داده، با ورود ذهني به هر مكان، آيه ‏اي را كه از آن مكان تداعي مي‏شود، به ياد آوريد.
بكوشيد جاي هر آيه در صفحه قرآن را كاملاً به خاطر بسپاريد تا آسان‏تر بتوانيد آيه حفظ شده را به خاطر آورده، ارائه كنيد.

ادامه دارد...

یفعل الله ما یشاء
التماس دعا.یاحق
« خداوند به همه چیز آگاه است »

امیدوارم فقط به همین یک آیه ایمان بیاوریم !
}}
#15
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

ط. سازمان‏دهي

سازمان‏دهي بهترين و كامل‏ ترين نوع راهبرد بسط معنايي است با اين تفاوت كه يادگيرنده در استفاده از راهبرد سازمان‏دهي، براي معنادار ساختن يادگيري، به مطالبي كه قصد يادگيري آنها را دارد، نوعي چارچوب سازماني تحميل مي‏ كند؛ اما چنين عملي در راهبردهاي گسترش الزامي نيست. ساده‏ ترين شكل سازمان‏دهي اين است كه اطلاعات را در دسته‏ هايي قرار دهيم تا آنها را آسان‏تر ياد بگيريم و راحت‏ تر به ياد آوريم.

وقتي ماده‏ هاي متعدد يادگيري را دسته‏ بندي مي‏ كنيم، از بار حافظه فعال خود مي‏ كاهيم و قدرت تمركزمان را بيشتر مي‏ كنيم. همين امر، علت اصلي تسهيل يادگيري از راه دسته‏ بندي اطلاعات است. در واقع ما از مقدار اطلاعاتي كه مي‏ خواهيم ياد بگيريم كم نمي ‏كنيم؛ بلكه از راه تقطيع، ماده‏ هاي اطلاعاتي را محدود مي‏ سازيم.

روش‏ هاي ذيل مي‏ تواند ما را براي سازمان‏دهي اطلاعات و حفظ و يادگيري بهتر آنها ياري رساند:

1. دسته‏ بندي مطالب

دسته‏ بندي محض مطالب به مقوله‏ ها يا طبقات بيشتر براي جلوگيري موضوعات ساده يا پايه مفيدند. براي حفظ كردن يك سوره متوسط و به ‏ويژه طولاني خوب است ابتدا آن سوره را به چند دسته از آيات تقسيم، و هر دسته از آيات را جداگانه حفظ و به دسته آيات پيشين متصل كنيد؛ البته لازم نيست آيات مربوط به يك دسته را به‏ طور كامل در يك جلسه حفظ كنيد. مهم اين است كه در ذهن خودتان آنها را در يك دسته و مجموعه قرار دهيد. با اين كار حجم سوره كمتر به نظر مي‏ رسد و حافظ تسلط و احاطه كامل‏ تري بر آن سوره خواهد داشت. تا جايي كه امكان دارد بكوشيد آن دسته آياتي را كه براي حفظ برگزيده ‏ايد، به هم مربوط باشند؛ به‏ طور مثال براي حفظ كردن سوره مباركه نبأ مي‏ توان آن را به 3 گروه از آيات تقسيم كرد. بدين ترتيب كه آيه اول تا آيه شانزدهم كه اغلب بيان پديده ‏هاي طبيعي است در دسته اول، و آيات هفدهم تا سي ‏ام كه در وصف قيامت و وضعيت اهل عذاب است در دسته دوم و سرانجام آيات سي و يكم تا آخر سوره در دسته سوم قرار مي‏ گيرند.

2. تهيه سرفصل مطالب

از جمله راهبردهاي سازمان‏دهي براي تكاليف پيچيده يادگيري مي‏ توان به تهيه سرفصل‏ هاي يك كتاب درسي نظير آنچه در فهرست مطالب اين‏گونه كتاب‏ها ديده مي‏ شود، اشاره كرد. براي اين منظور يادگيرنده بايد انديشه‏ هاي اصلي و فرعي را به اختصار و با استفاده از كلمات و عبارات مهم به دنبال هم بنويسد؛ به طور مثال سرفصل‏ هاي ذيل را مي ‏توان براي سوره مباركه مرسلات تهيه كرد:

1. سوگندهايي در مورد قيامت و حوادث سخت رستاخيز (آيات 1 تا 15)؛
2. سرگذشت غم ‏انگيز اقوام گنهكار پيشين (آيات 16 تا 19)؛
3. گوشه ‏اي از ويژگي ‏هاي آفرينش انسان و طبيعت (آيات 20 تا 28)؛
4. سرنوشت تكذيب‏ كنندگان قيامت (آيات 29 تا 40)؛
5. اشاره ‏اي به وضع پرهيزكاران و تكذيب‏ كنندگان در قيامت (آيات 41 تا 50).
ضمناً مي‏ توان براي هر يك از سرفصل‏ هاي پيش‏گفته، انديشه‏ هاي فرعي را نيز در نظر گرفت؛ به‏طور مثال مي‏توان عناوين فرعي ذيل را براي وضع پرهيزكاران در قيامت تهيه كرد:
سايه‏ ها و چشمه‏ ها
ميوه ‏ها
خوردن و آشاميدن
جزاي نيكوكاران

ادامه دارد...

و من الله التوفیق
التماس دعا.یاحق
« خداوند به همه چیز آگاه است »

امیدوارم فقط به همین یک آیه ایمان بیاوریم !
}}
سپاس شده توسط: a_tiye ، حدیث ، تـبــارک ، قـرآن العظیـم
#16
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

3. تهيه نقشه مفهومي

راهبرد سازماندهي ديگر، تبديل متن به طرح يا نقشه است. براي اين منظور، يادگيرنده ابتدا انديشه يا مفهوم اصلي متن را مشخص، و بعد انديشه ‏ها يا مفاهيم فرعي وابسته به مفهوم اصلي را مشخص مي‏ كند؛ سپس اين انديشه‏ هاي فرعي را به مفهوم اصلي پیوند می دهد. نتيجه يك طرح يا نقشه است كه مفهوم اصلي در بالا يا وسط و انديشه‏ هاي فرعي در زير يا پيرامون آن قرار مي‏ گيرند. نقشه مفهومي به يك بازنمايي تصويري و كلامي از مفاهيم و روابط مهم ميان آنها گفته مي‏ شود. هدف نقشه مفهومي اين است كه به يادگيرنده كمك كند تا بازنما يا تصوير روشني از آنچه قرار است آموخته شود، درست كند.

به ‏طور مثال نقشه مفهومي ذيل را مي‏توان براي سوره مباركه طور در نظر گرفت:

رعايت بهداشت و تغذيه مناسب

افزون بر عوامل پيش‏گفته، برخي عوامل فيزيولوژيك نيز همچون نوع تغذيه بر چگونگي حافظه حافظ تأثيرگذار است.
برخي از تحقيقات پژوهشگران حاكي از تأثير نوع تغذيه در عملكرد حافظه است؛ به طور نمونه، مانينگ و همكاران (1990) در مطالعه خود از آزمودني‏ هاي سالمند و جوان خواستند تا ناشتا به آزمايشگاه حافظه بيايند. در آنجا قبل از انجام تكاليف حافظه به گروهي از آزمودني ‏ها نوشابه‏ اي حاوي گلوكز و به گروه ديگر نوشابه‏ اي كاذب بدون شكر و داراي ساكارين داده شد. سالمندان گروه اول در دو تكليف حافظه كلامي بلندمدت (يادگيري فهرست كلمات و حفظ يك پاراگراف) به طور معناداري از سالمندان گروه دوم بهتر عمل كردند. اندازه‏ گيري گلوكز خون آنان نشان داد كه آزمودني‏ هايي كه گلوكز بيشتري داشتند، عملكرد حافظه آنها بهتر بود. در منابع ديني نيز مصرف برخي غذاها و رعايت برخي از امور بهداشتي مؤثر در تقويت حافظه دانسته شده كه به تعدادي از آنها اشاره مي‏ شود:

1. عسل

امام كاظم‌عليه‌السلام عسل را مايه شفاي امراض مختلف دانسته و فرموده است: خوردن مقداري عسل به صورت ناشتا ذهن را صفا بخشيده، حافظه را تقويت مي‏كند.

2. كرفس

رسول خدا‌صلي‌الله‌عليه‌وآله فرمود: كرفس را مصرف كنيد كه غذاي پيامبران الاهي، الياس و يسع و يوشع بوده است و روايت شده است كه باعث تقويت حافظه مي‏ شود.

3. كندر

رسول خدا‌صلي‌الله‌عليه‌وآله در وصيتي به اميرمؤمنان‌عليه‌السلام فرمود: اي علي! سه چيز است كه حافظه را زياد و بيماري را برطرف مي‏ سازد: كندر و مسواك‏زدن و قرائت قرآن.

4. كشمش قرمز

خوردن 21 عدد كشمش قرمز به صورت ناشتا حافظه را فزوني مي‏ بخشد.

5. مسواك زدن

رسول خدا‌صلي‌الله‌عليه‌وآله به امام علي‌عليه‌السلام فرمود: اي علي! مسواك از سنّت است... و حافظه را افزايش مي ‏دهد.

6. روزه گرفتن

همچنانكه مصرف برخي غذاها نقش مؤثري در تقويت حافظه دارد، زياده‏ روي در تغذيه نيز عامل مهمي براي فراموشي و ضعف حافظه است؛ به همين جهت در برخي روايات، روزه گرفتن عامل مؤثر در تقويت حافظه به شمار آمده است. امام صادق‌عليه‌السلام در روايتي از اميرمؤمنان‌عليه‌السلام سه چيز را باعث برطرف شدن بلغم و تقويت حافظه دانسته است:

مسواك ‏زدن، روزه و قرائت قرآن.

همچنين قابل توجه است كه در روايات معصومان‌عليهم‌السلام مصرف بعضي غذاها سبب نسيان و فراموشي دانسته شده؛ همچون:
سيب ترش، پنير، گشنيز و خيارچنبر و نيز برخي رفتارها زمينه‏ساز ضعف حافظه به شمار آمده است.

منابع

ـ آذربايجاني، مسعود و ديگران، روان‌شناسي اجتماعي با نگرش به منابع اسلامي، قم، پژوهشكده حوزه و دانشگاه، 1382.
ـ پرهيزگار، شهريار، چگونه قرآن را حفظ كنيم، تهران، نمايندگي ولي فقيه در نيروي مقاومت بسيج، 1371.
ـ توكه، روبرت، چگونه حافظه برتر داشته باشيم، ترجمه ساعد زمان، تهران، ققنوس، 1379.
ـ حافظ، شمس‏الدين‌محمد، ديوان حافظ، به اهتمام حسن اعرابي، قم، رواق انديشه، 1379.
ـ رضايي، محمدمهدي، «چند تذكر درباره حفظ قرآن كريم»، مجله صحيفه مبين، ش 11، 1376.
ـ سادات، «20 نكته براي حفظ قرآن»، سايت جامعة القرآن الكريم، 16/12/1384.
ـ چگونه آيات متشابه را حفظ كنيم؟ سايت جامعة القرآن الكريم، 15/5/1386.
ـ سيف، علي‏اكبر، روان‌شناسي پرورشي (روان‏شناسي يادگيري و آموزش)، تهران، آگاه، 1380.
ـ عباسي، مهدي، «در حفظ قرآن نبايد شتابزده عمل كرد»، گلستان قرآن، ش 31.
ـ عبدالكريم قريب، 57 درس براي تقويت حافظه، تهران، اختران، 1380.
ـ رضا كُرمي نوري، روان‌شناسي حافظه و يادگيري: با رويكردي شناختي، تهران، سمت،1383.
ـ كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، ترجمه و شرح سيدجواد مصطفوي، تهران، مسجد چهارده معصوم‌عليهم‌السلام.
ـ گلاور، جان اي راجر اچ. برونينگ، روان‌شناسي تربيتي اصول و كاربرد آن، ترجمة علينقي خرازي، تهران، مركز نشر دانشگاهي، 1378
ـ مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، 1404.
ـ مرتضوي‏زاده، سيدحشمت‏الله، روان‌شناسي تمركز، تهران، روان‏سنجي، 1383.
ـ مطهري، مرتضي، داستان راستان، تهران، صدرا، 1367.
ـ مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دارالكتب الاسلاميه، 1373.
ـ موگهي، عبدالرحيم، «چگونه قرآن را حفظ كنيم؟»، صحيفه مبين 35 و 36.
ـ ميلتن برگر،. ريموند، شيوه‏هاي تغيير رفتار، ترجمه علي فتحي آشتياني و هادي عظيمي آشتياني، تهران، سمت، 1381.
-Bieler.R.F. & snow man, Psychology applied to teaching (7th ed), Houghton Mifflin, (1993).
-Terry page.G, jB thomas, A R marshall, international dictionary of education, London , kogan

پایان

و من الله التوفیق
التماس دعا.یاحق
« خداوند به همه چیز آگاه است »

امیدوارم فقط به همین یک آیه ایمان بیاوریم !
}}
سپاس شده توسط: تـبــارک ، قـرآن العظیـم


موضوعات مشابه ...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  ارائه برنامه حفظ قرآن کریم Safari 175 74,681 ۱۳۹۶-۰۷-۱۷, ۰۲:۲۵ ق.ظ
آخرین ارسال: Sara rokhbar
  روش صحیح حفظ قرآن چیست ؟ tasbiheabi 9 10,298 ۱۳۹۴-۱۱-۰۱, ۰۱:۱۱ ب.ظ
آخرین ارسال: zahrahgi
  با خواندن یک آیه حافظ قرآن شد sszendehboudi 1 2,974 ۱۳۹۴-۰۲-۱۸, ۰۹:۲۱ ب.ظ
آخرین ارسال: دانشجو
  [مـــهم]  ✿ حفظ موضوعی قرآن کریم ✿ یانور 11 8,203 ۱۳۹۳-۰۷-۲۲, ۰۸:۵۷ ق.ظ
آخرین ارسال: یانور
  نقش زمان در کیفیت و کمیت حفظ کل قرآن یانور 0 2,293 ۱۳۹۳-۰۵-۱۱, ۰۵:۴۲ ق.ظ
آخرین ارسال: یانور
  اهميت نظم وبرنامه‌ريزی در حفظ قرآن یانور 0 3,120 ۱۳۹۳-۰۴-۲۶, ۰۸:۱۶ ب.ظ
آخرین ارسال: یانور
  مراحل حفظ يك مقطع(از آیات قرآن کریم) یانور 0 2,633 ۱۳۹۳-۰۴-۰۶, ۰۹:۰۱ ق.ظ
آخرین ارسال: یانور
Lightbulb نكات كليدي پيش از آغاز حفظ قرآن یانور 0 3,402 ۱۳۹۳-۰۳-۰۸, ۱۲:۰۷ ق.ظ
آخرین ارسال: یانور
  مقدمات حفظ قرآن کریم یانور 1 3,417 ۱۳۹۳-۰۲-۲۰, ۰۶:۰۸ ب.ظ
آخرین ارسال: یانور
  روشی نوین در حفظ قرآن کریم sajad96 0 3,786 ۱۳۹۳-۰۱-۲۰, ۱۱:۳۲ ب.ظ
آخرین ارسال: sajad96

پرش به انجمن:

پنل اسمس

قرآن

MyBB SQL Error

MyBB has experienced an internal SQL error and cannot continue.

SQL Error:
1146 - Table 'gharian_mybb.mybb_threadviews' doesn't exist
Query:
INSERT INTO mybb_threadviews (tid) VALUES('3057')